Niedosłuch u dzieci

Problemy ze słuchem kojarzone są głównie z osobami dorosłymi, czy wręcz tymi w wieku emerytalnym. Należy jednak zaznaczyć, że nie jest to wyłącznie ich domena. Z powodu przebytych chorób, wad rozwojowych lub czynników genetycznych może dojść do pojawienia się różnego rodzaju ubytków słuchu. Ogromne znacznie ma możliwe wczesne wykrycie wad. W innym przypadku może dojść bowiem do ich pogłębienia.

Należy mieć na uwadze konsekwencje zlekceważenia objawów niedosłyszenia u dziecka. Słuch, tak jak pozostałe zmysły, odgrywa kluczową rolę w rozwoju, przyswajaniu informacji i uczeniu się. Problemy ze słuchem przełożą się również na ograniczony rozwój społeczny dziecka. Duża odpowiedzialność spoczywa w tym przypadku na rodzicach, jako że mają oni możliwość obserwacji swojej pociechy na co dzień. Dzięki temu powinni być w stanie możliwie szybko zareagować na niepokojące sygnały i zgłosić się z dzieckiem do specjalisty.

 

Jakie objawy mogą świadczyć o wytępieniu niedosłuchu?

W przypadku, gdy dziecko nie reaguje zarówno na ciche dźwięki (np. matczyny głos), jak i te bardzo głośne, to może to wskazywać na wystąpienie problemów ze słuchem. Kolejny niepokojący symptom można zauważyć około 12 miesiąca po jego urodzeniu. Dziecko powinno wówczas próbować imitować słyszane dźwięki oraz wymawiać proste słowa, jeśli zaś tego nie robi, to zły znak. Inne objawy można zauważyć w późniejszym okresie życia, należą do nich np. brak zainteresowania urządzeniami audiowizualnymi lub ich bardzo głośne nastawianie.

Jeśli zauważy się któryś z wyżej wymienionych objawów, warto zgłosić się z dzieckiem na badanie słuchu.

 

Co należy wiedzieć o diagnostyce słuchu u dzieci?

Warto wiedzieć o tym, że podczas każdej profilaktycznej wizyty lekarskiej w pierwszych 2 latach życia dziecka lekarz powinien ocenić między innymi słuch malucha. W razie wątpliwości lekarz może skierować dziecko do laryngologa lub poradni audiologicznej na specjalistyczną diagnostykę. W Polsce u wszystkich noworodków jeszcze przed wypisaniem do domu po narodzinach wykonuje się badanie otoemisji akustycznej specjalnym aparatem. Program ten powinien umożliwić zidentyfikowanie większości dzieci z wrodzonym niedosłuchem.

Po przeprowadzonym badaniu w książeczce zdrowia powinna zostać umieszczona naklejka, na której zapisuje się wynik diagnostyki. Jeśli jest on prawidłowy, dalsze czynności nie są konieczne. Jeśli jednak jego rezultat okaże się niezadowalający, w ciągu pierwszych 3 miesięcy życia musisz się zgłosić z dzieckiem do poradni audiologicznej, gdzie przeprowadza się drugie, weryfikujące badanie. Jeżeli także kolejne badanie będzie miało niekorzystny wynik, lekarz powinien wyznaczyć termin badania dokładniejszą metodą, które wykonuje się najczęściej we śnie (tzw. ABR). To ostatni etap diagnostyki, na którym ostatecznie rozstrzyga się, czy dziecko zmaga się z niedosłuchem.

Dlatego właśnie z myślą o rodzicach przygotowaliśmy krótki poradnik. Zawarte w nim informacje mogą się okazać pomocne w podjęciu decyzji o zaopatrzeniu swojej pociechy w rozwiązania pomocnicze takie jak np. aparaty słuchowe.

 

Kiedy dziecko zaczyna słyszeć?

Aby móc wykryć problemy ze słuchem u swojego dziecka, warto najpierw dowiedzieć się, jak powinno wyglądać zachowanie dziecka z w pełni sprawnym narządem słuchu.

Narząd słuchu jest już w pełni rozwinięty tuż po narodzinach. Małe dziecko już od pierwszych dni powinno reagować na bodźce dźwiękowe pochodzące ze środowiska zewnętrznego.

Przykładowe reakcje niemowlęcia na dźwięki to:

  • przerwanie ssania mleka lub kciuka,
  • zwracanie główki w kierunku źródła dźwięku,
  • budzenie się z płytkiego snu,
  • zamknięcie lub zaciśnięcie powiek na głośny bodziec,
  • tzw. odruch Moro (odruch przestrachu i obejmowania).

W okresie od 4. do 6. miesiąca życia maluch reaguje na głosy rodziców, a od 7. miesiąca powinien już odpowiadać na pozostałe bodźce akustyczne, takie jak nawoływanie, dźwięk poruszanej grzechotki, cichy szum wody z kranu itd. Z kolei po osiągnięciu 10. miesiąca życia, dziecko musi już reagować na ciche wołanie (po imieniu) z większej odległości, do 3 metrów.

 

Jakie czynniki zwiększają ryzyko wystąpienia wad słuchu?

Istnieją różne przyczyny występowania schorzeń natury audialnej u małych pacjentów. Wśród najczęściej występujących można wymienić:

  • choroby zakaźne matki w czasie ciąży,
  • komplikacje porodowe,
  • niedosłuch lub głuchotę wśród osób w rodzinie,
  • wady wrodzone ucha lub twarzoczaszki,
  • wcześniactwo i mała masa urodzeniowa ciała,
  • zaburzenia oddychania w okresie niemowlęctwa,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.